Bilgi Merkezi

Sıkça Sorulan Sorular

Arabuluculuk süreci, süreler, ücretler ve anlaşma tutanağının hukuki sonuçları hakkında en çok merak edilenleri sizin için derledik.

Arabuluculuk nedir?

Arabuluculuk, aralarında uyuşmazlık bulunan tarafların, tarafsız ve bağımsız bir üçüncü kişinin (arabulucunun) kolaylaştırıcılığında bir araya gelerek kendi çözümlerini ürettikleri bir uyuşmazlık çözüm yöntemidir. Arabulucu taraflara karar dayatmaz, kimin haklı olduğuna hükmetmez; iletişimi yönetir ve tarafların ortak bir noktada buluşmasını sağlar. Karar tamamen tarafların kendi iradesiyle ortaya çıkar.

Bazı uyuşmazlık türlerinde evet. İş hukukundan doğan alacak, tazminat ve işe iade talepleri; konusu bir miktar paranın ödenmesi olan ticari alacak ve tazminat talepleri; belirli parasal sınırın üzerindeki tüketici uyuşmazlıkları ile kira, ortaklığın giderilmesi ve kat mülkiyetinden doğan bazı uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır. Bu şart yerine getirilmeden açılan dava usulden reddedilir. Bunun dışındaki tüm özel hukuk uyuşmazlıklarında ise taraflar isterlerse arabuluculuğa başvurabilir (ihtiyari arabuluculuk).

Arabuluculuk, yargılamaya kıyasla çok kısa süren bir süreçtir. Dava şartı arabuluculukta kanun, uyuşmazlık türüne göre birkaç haftalık süreler öngörür ve bu süreler zorunlu hâllerde sınırlı biçimde uzatılabilir. Uygulamada birçok dosya ilk oturumda ya da birkaç hafta içinde sonuçlanır. Aynı uyuşmazlığın mahkemede görülmesi ise çoğu zaman yılları bulur.

Taraflar aksini kararlaştırmadıkça arabuluculuk ücreti eşit olarak paylaşılır. Ücret, Adalet Bakanlığı tarafından her yıl yayımlanan Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi esas alınarak hesaplanır; arabulucu bu tarifenin altında ücret belirleyemez. Dava şartı arabuluculukta taraflar anlaşamazsa, ücretin tarifenin ilgili kısmındaki tutarı Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır. Her hâlükârda arabuluculuk maliyeti, dava harç ve masraflarının oldukça altında kalır.

Hayır. Gizlilik, arabuluculuğun temel ilkelerinden biridir. Arabulucu, taraflar ve görüşmeye katılan diğer kişiler süreç boyunca öğrendikleri bilgileri gizli tutmakla yükümlüdür. Ayrıca arabuluculuk görüşmelerinde ileri sürülen görüşler, teklifler ve kabuller sonraki bir davada delil olarak kullanılamaz. Bu güvence, tarafların çekinmeden çözüm araması için gereklidir.

Evet. Taraflar anlaşırsa arabulucu bir anlaşma belgesi düzenler. Bu belgeye mahkemeden icra edilebilirlik şerhi alındığında belge, mahkeme ilamı (kararı) hükmünde sonuç doğurur. Yani karşı taraf yükümlülüğünü yerine getirmezse doğrudan icra takibi başlatılabilir. Tarafların avukatlarıyla birlikte imzaladığı anlaşma belgeleri bakımından ise şerh aranmaksızın ilam niteliği kabul edilir.

Hayır. Anlaşma sağlanamazsa arabulucu bir son tutanak düzenler ve süreç sona erer. Bu tutanakla birlikte dava açma yolunuz tamamen açıktır; dava şartı arabuluculukta bu belge zaten davanın açılabilmesi için gereklidir. Ayrıca arabuluculuğa başvurulmasından sürecin sona ermesine kadar geçen sürede zamanaşımı işlemez ve hak düşürücü süreler durur. Dolayısıyla arabuluculuğa başvurmak hak kaybına yol açmaz.

Evet. Taraflar arabuluculuk görüşmelerine avukatlarıyla birlikte katılabilir ve süreç boyunca hukuki danışmanlık alabilir. Bu, özellikle teknik ve yüksek tutarlı uyuşmazlıklarda önerilir. Arabulucunun rolü ise taraflardan birinin vekili olmak değil; tarafsız kalarak müzakereyi yönetmektir. Arabulucu hiçbir tarafa hukuki tavsiye veremez.

Hayır. Arabulucu hâkim veya hakem değildir; uyuşmazlık hakkında karar verme yetkisi yoktur. Kimin haklı olduğunu belirlemez, taraflara çözüm dayatamaz. Görevi, tarafların birbirini anlamasını sağlamak ve karşılıklı kabul edilebilir bir çözüme ulaşmalarına yardımcı olmaktır. Anlaşmanın içeriğini tamamen taraflar belirler.

Hayır. Arabuluculuk, yalnızca tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebileceği özel hukuk uyuşmazlıklarında mümkündür. Aile içi şiddet iddiasını içeren uyuşmazlıklar, boşanmanın kendisi ve nüfus kayıtlarına ilişkin davalar, ceza yargılamasının konusunu oluşturan fiiller ve kamu düzenine ilişkin talepler arabuluculuğa elverişli değildir. Uyuşmazlığınızın uygun olup olmadığını ilk görüşmede birlikte değerlendirebiliriz.

Dava şartı arabuluculukta başvuru, karşı tarafın yerleşim yerindeki veya işin yapıldığı yerdeki adliye arabuluculuk bürosuna yapılır; büro sicilden bir arabulucu görevlendirir. İhtiyari arabuluculukta ise taraflar doğrudan seçtikleri bir arabulucuya başvurabilir. Merkezimize ulaşarak uyuşmazlığınızın türünü ve izlenecek yolu birlikte belirleyebiliriz.

Sorunuzun yanıtını bulamadınız mı?

Uyuşmazlığınıza özel sorularınızı doğrudan arabulucularımıza iletebilirsiniz.

Soru Sorun